Osmanlı’da komutanlık yapan kadınlar
lk kez müverrih Âşık Paşazâde’nin “Tevârih-i Âli Osman” (Osmanlı Tarihi) isimli eserinde andığı ve tarihçi Fuad Köprülü’nün tahlil ettiği dört zümrenin Osmanlı oluşumunda aktif rol aldığı biliniyor…
Bunu dilerseniz, Âşık Paşazâde’nin kendi ifadesinden okuyalım…
Müverrih diyor ki: “Hem bu Rûmda dört tayfa vardur kim, müsafirler içinde anılur: Biri Gâziyân-ı Rûm, biri Ahıyan-ı Rûm ve biri Abdalaân-ı Rûm ve biri Bacıyân-ı Rûm’dur. İmdi Hacı Bektaş Sultan bunlarun içinden Bacıyan-ı Rumu ihtiyar etdi kim, o Hatun Anadır.
Anı kız edindi.” (s. 238-39)
Özetle: Anadolu’nun anavatan olmasında dört zümrenin önemli rolü var:
1. Gaziyan-ı Rûm; (Anadolu askerleri=silahlı kuvvetler)
2. Ahiyan-ı Rûm; (Anadolu kardeşleri)
3. Abdalaân-ı Rûm; (Horasan Erenleri=Yürek adamlar)
4. Bacıyân-ı Rûm. (Anadolu kadınları)
Anadolu Selçukluları zamanında, Türkmen erkekler tarafından kurulan “Ahiyân-ı Rûm” isimli “Ahilik Teşkilâtı”nın yanı sıra, Paşazâde’nin “Bâciyân-ı Rûm” dediği kadın oluşumu, daha sonra devre dışı bırakılan kadınlarımızın, Anadolu’daki oluşun tamamlanmasında gösterdiği performans ve etkinlik, ibretle üzerinde durulmaya değerdir.
