CANLILIĞIN TEMEL BİRİMİ HÜCRE
Hücre Teorisi
Hücre teorisi düşüncelerin ve sürekli olarak gelişen araçlarla elde edilen gerçeklerin karşılıklı birbirini etkilemesi sonucunda gelişmiştir.Hücre teorisi , basit gözlem ve kavramlardan , daha kesin ve daha gelişmiş kavramlara doğru ilerlemiştir.
a)Hücre organelleri : Çok hücreli, gelişmiş yapılı canlılarda organ ve sistemlerle gerçekleştirilen hayatsal olaylar (solunum, sindirim, dolaşım, üreme vs.) tek hücreli canlılarda ve çok hücrelilerin her bir hücresinde “organel” denilen hücre içi yapılarıyla gerçekleştirilir. O halde her hücre organeli bir organ ya da sisteme karşılık gelmektedir. Her hücrenin tek başına canlılık özelliği gösterebilmesi organellerle mümkün olmaktadır. Sentrozom ve Ribozom dışındaki organeller zarla çevrilidir. Hücreleri, yapı ve fonksiyon olarak mükemmel işleyen bir devlete benzetebiliriz.
1-Endoplazmik Retikulum: Çekirdek zarına kadar uzanan , hücreyi ağ gibi örmüş, hücre içi kanallar sistemidir. Üzerinde Ribozom bulunduranlara granüllü Endoplazmik Retikulum, bulundurmayanlara granülsüz Endoplazmik Retikulum denir. E.R’ lar hücre içine ve dışına madde taşınmasında, bazı maddelerin depolanmasında görev alırlar. Ribozomlarda sentezlenen maddeleri de golgi’ye taşırlar.
Yazının Devamını Oku »
Hücre ve Hücre bölünmesi:
A)Hücre:
Bütün canlılar hücrelerden yapılmıştır.Hücre;canlılık özelliği gösteren en küçük birimdir.Genellikle gözle görülmezler ancak mikroskopla incelenebilir.
Çok hücreli canlılarda hücreler arasında iş bölümü vardır.Canlıların yapısında bulunan hücreler değişik görevler yapmak üzere farklılaşır,dokuları oluşturur.aynı görevi yapan farklı dokularda bir araya gelerek organları meydana getirir.Organlar aynı görevi yapmak üzere bir araya gelerek sistemleri oluşturur.
Canlılığın devamlılığı için gerekli olan bütün hayatsal faaliyetler vücudumuzu meydana getiren sistemler tarafından gerçekleştirilir.Sistemler canlıların vücudunu oluşturur.Sistemlerin birleşmesiyle de oluşan yapıya organizma denir.
hücreler == dokular == organlar ==== sistemler == organizma ==canlı
HÜCRE VE YAPISI
Bütün canlilarin yasayan en küçük biriminin hücre oldugunu biliyoruz. Onu ilk defa 1665 yilinda ingiliz bilim adami Robert Hook, mantar dokusunda gözleyerek, bosluk anlamina gelen “hücre” sözcügünü kullanmistir. Görülen, esasinda hücrenin yalniz ölü çeperiydi. Bohemyali fizyolog Purkinje, hücrenin iç kapsamina protoplazma adini vermistir. Hücre bilimine iliskin ilk yayinlar, bitkilerde Schleiden (1838) ve hayvanlarda Schawann (1838) île baslar. Bu iki arastirici “Hücre Kurami” nin kuruculari olarak kabul edilirler.
Hücreler ya tek basina (birhücreliler ya da protistler olarak bilinen bakteriler, protozoa, birhücreli mantarlar ve algler; keza yüksek bitki ve hayvanlarin sperma ve yumurtalari) ya da çok hücrelilerde oldugu gibi belirli bir görevi yapmak için farklilasmis hücre gruplari (= dokular) halinde bulunur. Tek bir hücre halinde yasamim sürdüren canlilara l. düzendeki canlilar, belirli görevleri yüklenmek için farklilasmis hücrelere sahip canlilara da II. düzendeki canlilar denir, ikinci düzendeki canlilarin hücreleri organizma disinda ancak doku kültüründe yasamini sürdürebilir ve çogalabilir. ilk doku kültürünü Amerikali Rass Harrison (1907) semender hücreleriyle yapmayi basarmistir. Çok hücrelilerin hücreleri birbirine hücre arasi madde ile baglanmistir (kemik ve kikirdakta oldugu gibi) ya da bu madde araciligiyla iliskidedir (kan ve lenfte oldugu gibi).
Yazının Devamını Oku »
HÜCRE
Hücre; canlıların yapısını oluşturan en küçük canlı birimidir. Bazı canlılar tek bir hücreye sahiptirler.(Bakteriler ve tek hücreliler). Diğer bütün canlılar ise çok hücrelidir. Hücreler çekirdek yapıları bakımından ikiye ayrılır:
Prokaryot Hücreler: Çekirdek zarı olmadığından belirgin ve şekilli bir çekirdek gözlenmez. Ayrıca bu tür hücrelerde mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum vb. organeller de bulunmaz. Bakteriler ve mavi-yeşil algler bu şekildedir.
HÜCRE YAŞLANMASI
— KONUNUN ÖZETİ—
Zorunlu hücre içi patojenleri olan klamidialar patojanik mekanizmaları tam olarak bilinmeyen pek çok hastalığa sebep olurlar. Bir veya daha fazla ortaklanmamış elektron içeren atom veya moleküller olan serbest radikaller aktive olmuş fagositlerin bakterisidal rollerinin sonucunda üretilirler. Hücre bütünlüğünü tehdit eden en önemli sorunlardan birisi lipid peroksidasyondur ve eser elementlerin lipid peroksidasyon üzerine önemli etkileri vardır. Hidrojen peroksitin demir ve bakır gibi geçiş elementlerinin varlığında indirgenmesi ( Fenton reaksiyonu ) veya süperoksit radikali ile reaksiyona girmesi sonucunda ( Haber – Weiss reaksiyonu ) hidroksil radikali oluşur. Hidroksil radikali lipid peroksidasyonu tetikleyici faktördür.
HÜCRE ZARI
Başlangıçta bilim çevrelerinde, en küçük canlı birimi olarak hücre kabul edilmekteydi. Ancak daha sonra, hücreyi çevreleyen ve hacim olarak ondan çok daha küçük olan hücre zarı araştırmacıların karşısına adeta yeni bir canlı türü olarak çıktı. Çünkü hücreyi çepeçevre saran bu zar bir canlının, dahası şuurlu bir canlının, yani insanın temel özelliklerinden olan karar verme, hatırlama, değerlendirme gibi özellikler göstermekteydi. Peki 1 mm’nin yüzbinde biri kalınlığındaki bir zar bu özelliklere nasıl sahip olmuştu?
Yazının Devamını Oku »
HOMOLOG ORGAN
HÜCRE ZARINDA MADDE TAŞINMASI
Kökenleri farklı görevleri aynı organlardır.ÖRN:İnsan
1)DİFÜZYON: kolu, kuş kanadı.
*Madde moleküllerinin çok olduğu yerden azolduğu yere doğru Günümüzde sınıflandırma yapılırken hücrelerin çekir-
madde geçişine denir. değine bakılarak iki ayrı gruba ayrılır.
Yazının Devamını Oku »
KROMOZOMLAR ve HÜCRE BÖLÜNMELERİ
KROMOZOMLAR
Hücre bölünmeleri sırasında DNA ipliklerinden oluşan kroma-
tin iplikler kıvrılır, kısalır ve kalınlaşır. Üzerleri matrix denilen
proteinden yapılı bir kılıfla örtülerek “kromozom” halini alır-
lar. Genler kromozomlar üzerinde bulunur.
DİKKAT : Virüs ve bakteri DNA larında protein kılıf yoktur.
Bu nedenle gen araştırmalarında yaygın kullanılırlar.
