AKIM Nedir
AKIM
Elektrik yükünün madenî bir telden, ya da başka bir iletkenden geçmesine akım denir. Atomların çekirdeği çevresinde dönen elektronlar negatif elektrikle yüklüdür. Bunların bir iletken içinden geçmesi, elektrik akımını oluşturur. Atomların pozitif ve negatif elektrik yükleri birbirleriyle denge halindedir. Ancak, herhangi bir şekilde atomun yapısı bozularak, elektronlar serbest bırakılırsa, pozitif elektrik yüklü bir yere doğru akmaya başlarlar.
Kimi bilginlerin kuramlarına göre, madenlerin serbest elektronları vardır. Bu elektronların bir elektirk alanı aracılığıyla sürüklenmesi elektrik akımını meydana getirir. Modern fizik kuramlarına göre işe, hareket eden elektronlar elektrik dalgalarıyla birlikte bulunurlar. Bu dalgalar saniyede 300.000 kilometreye yakın bir hızla hareket ederler. Oysa, elektronların iletken içindeki hareketleri çok daha yavaştır. ÇünkCT, “direnç” dediğimiz, sürtünmeye benzer bir olay, elektronların hareketine köstek vurur. İletkenin direnci arttıkça, geçen elektron miktarı da azalır. O zaman iletken ısınmaya başlar.
İletkenin direnci “om”la, akım şiddeti “amper’Me ölçülür. Elektrik akımını doğuran gerilim birimi ise “volf’tur.
Duran bir elektrik yükünün potansiyel bir enerjisi vardır. Tıpkı sularda olduğu gibi, bu elektrik yükü harekete geçmedikçe, akım meydana gelmez. İşte, bir elektromotif güç kaynağının potansiyel bakımından farklı bir kaynağa akması sonucunda akım meydana gelir. Potansiyel farkı nekadar çok olursa, elektromotif güç de okadar artar.
Bütün maddeler elektrik akımını iletir. Ancak, cam, ya da kauçuk gibi bazı maddeler, içlerinden pek az sayıda elektron geçmesine imkân verirler. Bu tür maddelere “yalıtkan” adı verilir. Maden gibi kimi elemanlar da, tersine, akımı çok iyi geçirirler. Bu tür maddelere de, “iletken” denir. Madenler içinde en iyi iletkenler altın, gümüş, bakırdır. Ucuzluğu bakımından bakır, bütün dünyada en çok kullanılan iletkendir. Ancak, iletken olarak kullanılan bakırın da katışıksız olması gerekir.
Başlangıçtan bitişe kadar bir akımın izlediği yola “devre” adı verilir. Bir devre, her çeşit iletken maddelerden meydana gelebilir.
Doğru akım: Sürekli olarak aynı yöne doğru akan elektrik akımlarına “doğru akım” denir. Doğru akımda, akımın şiddeti istediği kadar değişsin, yönü hiç değişmez. Alternatif akım, doğru akım haline getirilebilir.
Alternatif akım: Akış yönünü sürekli olarak değiştiren akımlara “alternatif akım” denir. Günlük hayatta daha çok alternatif akım kullanılır. Alternatif akımın en büyük özelliği voltajının kolayca yükseltilebilmesi-dir. Bu sayede, alternatif akım, gücünden hiçbir şey kaybetmeden çok uzak yerlere bile gönderilebilir (Bk. Elektrik; dinamo; elektron; transformatör).
